ГЛАВОСІКЫ
Дниськы, 11 септембра, православні Пӯдкарпатя, за юліянськым календарьом, празднувут великоє сято Главосікы, по-церкōвнōму – Усікновеня главы Іоана Предтечі.
Сього дне споминаєме за страшну мученицьку смерть Іоана Предтечі. Правитиль Галілеї цар Ірод женив ся на жōні свого брата Филипа. Іоан одкрыто казав Ірōду, што вӯн вчинив дуже пӯдлоє діло. Сисі докоры дуже ся не любили царьови, а май бӯльше Іродіаді, бывшӯй жōні Филипа, котра хōтіла убити Іоана. У динь народин Ірода дōнька Іродіады Саломея так ся пōлюбила царьови свойими танцями, што тот пōвбіцяв выконати про ний усьо, што забажат. За нагōвōріньом матери Соломея зажадала подати юй на блюдови голову Іоана Хрестителя, што и было того дне вчнено.
У Пӯдкарпатьови, де ся скапчувут богаті нарōдні традиції из глубōкōв реліґійностьов, сисе ся сято супровождат ōтдільными обрядами тай народными вірованями. Главна часть сята – літурґія у церквах, де віряни мōлят ся, споминавучи подвиг и мученицьку смерть Іоана Предтечі. Сього дне, церков заказує їсти мнясні тай мōлōчні продукты, даже рибу. Держеме ся строгого поста. Днись заказані веселощі – гостины, танці, также не мож ся вінчати молодым.
Єднакож, у Пӯдкарпатьови на Главосікы сут ищи свōї, ōтдільні обряды. Наприклад, люди гōвōрят, што сього дне не мож різати круглі предметы, кōтрі символічно нагадувут гōлōву. Сякоє обмеженя ширит ся и на хоснованя страв из капусты, яблок и иншых круглых плōдув. Ищи Юрій Жаткович, у «Етноґрафічному нарисови угро-руськых, писав: «На Главосїки не мож їсти такого, що голову має пр. капусту, салату, чосник». У народі ся говорит, кидь изрізатии днись головку капусты, та годне из ний потечи крōв. Не мож пити вар, сок и другі напиткы червеного кōлōру, што напоминавут крōв сятого. Также не мож из блюда їсти їдіня, бо по смерти Хрестителя його гōлōву принесли у блюдати.
Кроме сього много тко сього дне не бере ōстрі предметы у рукы: нӯж, сокыру и тд. Вшитко, што напоминат мученицьку смерть сятого. Хліб днись заказує ся різати, воліє ся ламати на дарабчикы и хосновати ся так.
Межи чилядьов знає ся прикмета, кидь на Главосікы чути грӯм, та буде тепла и дōвга ōсінь.
2024
М.Чикивдя
Вместе с вами, мы сделаем Русинский Мир лучше!
При копировании данного материала, либо использования в любом виде (печатном, аудио, видео) на своих ресурсах, просьба указывать источник https://rusinskiimir.ru/ и автора произведения Михаил Чикивдя, в иных случаях будем обращаться в соответствующие инстанции (админам соц.сетей, и Суд).Фото использованы из открытых источников интернет пространства.
