Іван Гарайда (29. януар 1905, Зарічово — 13. децембер 1944, Ужгород) – карпаторусинськый лінґвіст, педаґоґ, тлумач, выдаватель, освітитель. Автор граматикы руснацького языка. У 1924 кінчів ґімназію в Секешфегерварі. У 1924-1928 ся учів право на університеті у Будапештї, де дістав і докторат права. Дале поступив на філолоґічный факультет університета у Пейчі.
Від 1930 быв стипендіантом польской влады на Ягеллонскій універзіті в Кракові. 6.11.1939 быв вєдно із другыми професорами арештованый ґестапом і депортованый до концтабора Саксенгаусен. По просьбі рідных мадярьска влада добила ся його ослободжіня на ярь 1940. Обы не быв на очах ґестапу, одышов до Ужгороду, де быв директором «Подкарпатского Общества Наук» (ПОН). Быв выдаватильом, редактором, коректором літературного публіцістічно-етноґрафічного часопису «Литературна недѣля» (1941-1944), научного квартальника «Зоря-Hajnal» (1941-1944), каждомісячника «Руська молодеж» (1941-1944), каждорічного «Великого сельско-господарьского календаря» (1942-1944), тридсятйох книжок серії «Народна библиотека», 40-йох выдань серії «Детская библиотека».
Вєдно з Николайом Лелекачом зоставив «Библиоґрафию подкарпатской руськой историѣ литературы» (1942), «Библиоґрафию подкарпатской руськой литературы» (1943), «Загальну библиоґрафию Подкарпатя» (1944). Робив як выскумник, історік і зоставитель словників. Зоставив польско-мадярьскый словник, руснацькый словник чужых слів, робив над «Русько-мадярским словарем».
В Ужгородї в 1941 Гарайда як директор ПОН выдав «Ґраматику руського языка». Тото была успішна кодифікаційна норма карпаторусинского літературного языка. 17.11.1944 быв арештованый совєтьсков контрарозвідков, обвиненый за «профашістічной аґітації… против коммунистического руху, Советского Союза и демократических ґосударств». Вмер 13.12.1944 в арештї «СМЕРШ» 4-го Україньского фронту у Ужгородї.
Вместе с вами, мы сделаем Русинский Мир лучше!
При копировании данного материала, либо использования в любом виде (печатном, аудио, видео) на своих ресурсах, просьба указывать гиперссылку на источник https://rusinskiimir.ru/ и автора произведения: ИВАН БИНЯЧОВСЬКЫЙ в иных случаях будем обращаться в соответствующие инстанции (админам соц.сетей, и Суд).Фото использованы из открытых источников интернет пространства.
