МИТРЯ
Днись православнї, за юліянськым календарьом, празднувут динь Великомеченика Димитрія. Руснакы кажут за исе сято сятого Митря, Дмитря, Митря. Сятōму Митрови мōлят ся діля сцїленя очи выд хворот, прōзріня сліпых. Вōїны мōлят ся му про наданя помочи тай сил у бойови. У чисть Сятого Великомученика Димитрія, по вшиткōму Подкарпатю, є читаво храмӯв.
Дниськы нияку рōбōту робити ни мож. Исе є пōсліднїй динь, коли ищи мож свальбовати, тōму вшиткі тко ни устиг, старали ся выдгуляти свальбу. Пак мож буде справляти свальбу у зимі, на другый рӯк, по Рождественōму постови. Тōму невыддатым дївкам треба было чикати ōнь до Мнясниць. Великōв хыбыв тото ни было, айбо повод языкатым жонам поубгōвōрьовати быв, ож ни тōту, авадь гинтōтӯ нитко ни бере. Тōму про многых дївок исе была треґидїя.
У дакотрых реґіонах Подкарпатя, субота перед Митрьом, была дньом поминання усопшых рōдичӯв. У русинӯв сут вірованя, ож Митрӯвську нӯч ,у тынови, мож увидїти тїнї умершых, кōтрі идут до хыж, ид свойим родичам у чисть праздника. Сякоє вірованя є и у русинӯв Вышняньськōй Боржавы, айбо душі умершых прихōдят ид своим живым родичам на Сятый вичӯр, тōму принято лишати їдїня на стōлі до Рождества, а ни розбирати стӯл по вечири.
Георгій Жаткович у “Етнографическому очерку угро-русских” пише, ож Митря є для осени ипен такый знаменитый динь, як Юря для яри, а Ивандиль для літа. Кидь Митер голый, рōзуміє ся, ож ни є снїгу, и Великдинь такый буде.
Сього дне чилядь привыкла была розрахōвовати ся за рōбōту из вӯчарями тай пак договōрьовали ся из ними на другый рӯк. Вірили, ож якый чилядник (гōсть) зайде первый на Митря до хыжі, такый пак рӯк у ґаздӯв. Приміром, кидь багатый, та будут горазды в опшарю.
Рахує ся, ож выд нись настає зима, тōму вбирала ся днись чилядь у теплоє цуря. Даже и кидь было тепло, айбо быв сякый звык, убрати ся тепло, убы у зимі мōрōзӯв ни было. Народ щитат, ож зиму яку днись приносит сятый Митро, буде ōнь до Юря у маю.
Є сього дне, як и другых праздничных днӯв, читаво погодный прикмет. Кидь ни упав снїг на Митря, та зима ни скоро настане; Кидь на Митря тепло, та ярь буде рання тай тепла; Кидь упав снїг тай ударив мороз – та ярь буде студена тай пӯзна, айбо кидь лише ударив мороз, но ни упав снїг, тоды снїгу ни буде аж до Нового рōку; Кидь на Митря дощ – на Введенїя упаде читаво снїгу.
Автор: Михаил Чикивдя 2023 г.
Вместе с вами, мы сделаем Русинский Мир лучше!
При копировании данного материала, либо использования в любом виде (печатном, аудио, видео) на своих ресурсах, просьба указывать источник https://rusinskiimir.ru/ и автора произведения Михаил Чикивдя, в иных случаях будем обращаться в соответствующие инстанции (админам соц.сетей, и Суд).Фото использованы из открытых источников интернет пространства.


